Ekspertiz raporu alıcı için güvence

Ekspertiz Raporu: Alıcı İçin Hayati Güvence

Türkiye’de 2025 yılında satılan 1 milyon 688 bin 910 konutun yüzde 86’sı ipoteksiz gerçekleşti. Bu tablo, peşin ödeme yapan alıcıların büyük bölümünün taşınmazın gerçek piyasa değerini ve olası risklerini bağımsız bir değerlendirme ile görme fırsatını kaçırdığını ortaya koyuyor. Oysa ekspertiz yalnızca bankalar için değil, alıcı için de kritik bir güvence. Tapu kayıtları, imar durumu, ruhsat ve iskân bilgileri gibi unsurların uzmanlarca incelenmesi, satın alma kararını doğrudan etkileyen teknik ve hukuki riskleri önceden görmeyi sağlıyor.

Her 100 konuttan 86’sı banka ekspertizi olmadan satılıyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılında Türkiye’de gerçekleşen 1 milyon 688 bin 910 konut satışının 1 milyon 452 bin 242’si, yani yaklaşık yüzde 86’sı, ipoteksiz (diğer satış) olarak gerçekleşti.* Başka bir ifadeyle, Türkiye’de satılan her 100 konuttan 86’sında banka tarafından ekspertiz raporu talep edilmedi. Uzmanlara göre bu durum, peşin ödeme yapan alıcıların önemli bir bölümünün taşınmazın gerçek piyasa değerini ve taşıdığı olası riskleri bağımsız bir değerlendirmeyle görme fırsatını kaçırmasına neden olabiliyor.

Konut kredisi kullanılan işlemlerde ekspertiz raporu bankalar tarafından zorunlu tutulurken, peşin alımlarda böyle bir yükümlülük bulunmuyor. Bu nedenle birçok alıcı ekspertizi yalnızca kredi sürecinde gerekli olan teknik bir prosedür olarak görüyor. Oysa bağımsız ekspertiz; taşınmazın gerçek piyasa değerini objektif kriterlerle belirlemenin yanı sıra tapu kayıtları, imar durumu, ruhsat ve iskân bilgileri, mimari projeye uygunluğu ile taşınmazın fiziksel özellikleri gibi satın alma kararını doğrudan etkileyen birçok teknik ve hukuki unsurun uzmanlar tarafından değerlendirilmesini sağlıyor.

“Ekspertiz bankalar için değil, alıcı için de önemli bir güvence”

Denge Değerleme Genel Müdürü Simla Budakoğlu Sönmezler, ekspertizin yalnızca kredi sürecinin bir parçası olarak görülmesinin önemli bir yanılgı olduğunu belirterek şunları söyledi: